Phác đồ điều trị tiêu chảy kéo dài ở trẻ em

admin/ November 24, 2017/ Phác Đồ/ 0 comments

Bệnh tiêu chảy kéo dài ở trẻ nhỏ gây ra tác hại như làm chậm tăng trưởng chiều cao, gây rối loạn hệ tiêu hóa ở trẻ

Nhận định chung bệnh tiêu chảy kéo dài ở trẻ

Tiêu chảy kéo dài là đợt tiêu chảy khởi đầu cấp tính & kéo dài 14 ngày. Nguyên nhân có thể do:

  • Vi khuẩn: Shigella, Salmonella, Yersinia enterocolitica, Escherichia coli, Clostridium difficile, Campylobacter jejuni, Vibrio cholerae, Mycobacterium avium complex.
  • Virus: rotavirus, adenovirus, astrovirus, norovirus, cytomegalovirus, HIV.
  • Ký sinh trùng: Cryptosporidium, Giardia, Entamoeba histolytica, Isospora, Strongyloides
  • Chế độ ăn không hợp lý: ăn nhiều đường, thực phẩm dinh dưỡng chứa sorbitol, mannitol, hoặc xylitol.
  • Kém hấp thu đường: Bất dung nạp lactose, thiếu men sucrase-isomaltase, thiếu men lactase, bất dung nạp glucose-galactose, bất dung nạp fructose…

Hình minh họa: bệnh tiêu chảy kéo dài ở trẻ

Phác đồ điều trị tiêu chảy kéo dài ở trẻ em

Tiêu chảy kéo dài nặng

Nguyên tắc điều trị:

  • Điều chỉnh rối loạn nước, điện giải, toan kiềm.
  • Điều trị nhiễm trùng.
  • Điều trị theo nguyên nhân.
  • Xử lý kịp thời các biến chứng.
  • Phục hồi dinh dưỡng

Xử trí ban đầu:

  • Đánh giá và bù nước theo phác đồ B hoặc C.

Tìm hiểu thêm về >>> phác đồ điều trị tiêu chảy

  • Bù dịch bằng ORS, một số trẻ không hấp thu được Glucose trong ORS làm tăng tiêu chảy do đó cần bù dịch bằng đường tĩnh mạch cho đến khi đáp ứng với ORS.
  • Một số trường hợp mất nước kèm ói nhiều, uống kém hoặc tốc độ thải phân cao (> 10ml/kg/giờ) cần bù nước bằng đường tĩnh mạch. Dịch được lựa chọn là Lactate Ringer, Natri Chlorua 0,9% tốc độ truyền 75ml/kg/4giờ (phác đồ B IMCI)
  • Điều chỉnh các rối loạn điện giải, kiềm toan nếu có.

Ðiều trị đặc hiệu:

  • Điều trị nhiễm trùng.
  • Không điều trị kháng sinh thường quy trong tiêu chảy kéo dài.
  • Phát hiện và điều trị nhiễm trùng ngoài đường tiêu hóa: nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng tiểu, viêm phổi, viêm họng, viêm tai giữa.
  • Soi phân có máu: điều trị kháng sinh uống nhạy với Shigella.

Hình minh họa: bệnh tiêu chảy kéo dài nặng ở trẻ

Trẻ < 2 tháng:

  • Cefriaxone (IM) 100mg/kg/ x 1 lần/ngày trong 5 ngày.
  • Soi phân có E. hystolytica dạng dưỡng bào trong hồng cầu: Metronidazole 10mg/kg x 3lần/ngày trong 5 ngày.
  • Phân có bào nang hoặc dưỡng bào của Giardia lamblia: Metronidazole 5mg/kg x 3lần/ngày trong 5 ngày.
  • Điều trị Campylobacter: Erythromycine 30-50mg/kg/ngày trong 5 – 10 ngày.
  • Chế độ dinh dưỡng: Rất quan trọng với mọi trẻ tiêu chảy kéo dài. Khẩu phần cung cấp 150 kcal/kg/24h.

Trẻ < 4 tháng:

  • Bú mẹ liên tục, thường xuyên, kéo dài.
  • Nếu không có sữa mẹ, uống sữa giảm hoặc không có lactose, sữa protein thủy phân.

Trẻ > 4 tháng:

  • Khuyến khích tiếp tục bú mẹ.
  • Chế độ ăn đặc biệt giảm lactose, tăng số lần (6 bữa hoặc hơn) và tổng năng lượng khoảng 150 kcal/kg/ngày.
  • Nếu trẻ ăn uống kém cần nuôi ăn qua sonde dạ dày
  • Cung cấp vitamin và khoáng chất: bổ sung thêm vitamin và khoáng chất mỗi ngày trong 2 tuần: folate, vitamin A, đồng, kẽm, sắt, magne.
  • Hội chẩn dinh dưỡng: Suy dinh dưỡng nặng, thất bại trong nuôi ăn (sau 7 ngày điều trị: tiêu chảy > 10 lần/ngày, xuất hiện lại dấu hiệu mất nước, không tăng cân) hoặc có chỉ định nuôi ăn qua sonde.

Theo dõi mỗi ngày:

  • Cân nặng, thân nhiệt, lượng ăn vào, số lần tiêu chảy, tính chất phân.
  • Các dấu hiệu, biến chứng: nhiễm trùng, rối loạn nước – điện giải, kiềm toan, bụng ngoại khoa: thủng ruột…

Tiêu chảy kéo dài không nặng

  • Không cần điều trị tại bệnh viện nhưng cần chế độ ăn đặc biệt và bù dịch tại nhà.
  • Phòng ngừa mất nước: Uống nhiều nước, theo phác đồ A: ORS, hoặc nước trái cây, nước thường.
  • Chế độ ăn: Tăng cường bú mẹ. Dùng sữa giảm hoặc không lactose. Chia nhỏ cữ ăn.

Hình minh họa: điều trị tiêu chảy kéo dài không nặng ở trẻ

Tham khảo bài viết: phác đồ điều trị tiêu chảy kéo dài ở trẻ

Thông tin tổng hợp: internet, dieutri.vn

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>
*
*